മക്ക: ദശലക്ഷക്കണക്കിന് തീര്‍ത്ഥാടകര്‍ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലുള്ള സേവനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി മക്കയില്‍ സ്വന്തമായി വിമാനത്താവളം നിര്‍മ്മിക്കുന്നതിനും മെട്രോ റെയില്‍ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമുള്ള അനുമതി ലഭിച്ചതായി റോയല്‍ കമ്മീഷന്‍ സി.ഇ.ഒ സാലിഹ് അല്‍ റഷീദ് അറിയിച്ചു. അയല്‍ നഗരങ്ങളിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളുടെ പ്രവര്‍ത്തനത്തെ ബാധിക്കാത്ത രീതിയില്‍ സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തോടെയുള്ള നിക്ഷേപ മാതൃകകളാണ് ഇതിനായി പരിഗണിക്കുന്നത്. മെട്രോ പദ്ധതിയുടെ പ്രാഥമിക രൂപരേഖയും പഠനങ്ങളും പൂര്‍ത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞു.

തീര്‍ത്ഥാടകരുടെ തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും സേവനങ്ങള്‍ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി 'സ്മാര്‍ട്ട് മക്ക' പദ്ധതിക്ക് തുടക്കമിട്ടു. നിര്‍മ്മിത ബുദ്ധി (AI) ഉപയോഗിച്ച് ഹറം പള്ളിക്കുള്ളിലെയും പരിസരത്തെയും ജനത്തിരക്ക് നിരീക്ഷിക്കും. ജമറാത്ത് പാലം, സെന്‍ട്രല്‍ സോണ്‍ എന്നിവിടങ്ങളിലെ തിരക്ക് മുന്‍കൂട്ടി അറിയാനുള്ള സംവിധാനങ്ങള്‍, ഡ്രോണ്‍ ഇമേജിംഗ് എന്നിവ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.

മക്കയിലെ ബസ് ശൃംഖല നിലവില്‍ 12 റൂട്ടുകളിലായി 400 ബസുകളാണ് സര്‍വീസ് നടത്തുന്നത്. 2022 ഫെബ്രുവരിയില്‍ പ്രവര്‍ത്തനം ആരംഭിച്ചത് മുതല്‍ ഇതുവരെ 18.5 കോടിയിലധികം യാത്രക്കാര്‍ ഈ സേവനം പ്രയോജനപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ആധുനിക ട്രാക്കിംഗ് സംവിധാനങ്ങളും ഇലക്ട്രോണിക് പെയ്മെന്റും സൗകര്യവുമുള്ള 'മക്ക ടാക്‌സി' പദ്ധതിയും ഇതിനോടകം സജീവമാണ്. പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദമായ ഇലക്ട്രിക്, ഹൈബ്രിഡ് വാഹനങ്ങളും ഇതില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നു.

മക്കയിലെ ഒന്ന്, രണ്ട്, മൂന്ന് റിംഗ് റോഡുകളുടെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കി ഹറം പള്ളിയിലേക്കും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും ബന്ധിപ്പിച്ചു. നഗര കവാടങ്ങളും നവീകരിച്ചു. മിനയില്‍ 200 ബെഡുകളുള്ള എമര്‍ജന്‍സി ആശുപത്രി, 27,000 തീര്‍ത്ഥാടകരെ ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്ന 10 റെസിഡന്‍ഷ്യല്‍ ടവറുകള്‍, ഇരുനില ടെന്റുകള്‍ എന്നിവ സജ്ജമാക്കി. 20,000 മരങ്ങള്‍ വെച്ചുപിടിപ്പിക്കുകയും 2,85,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററില്‍ തണലേകുന്ന നടപ്പാതകള്‍ ഒരുക്കുകയും ചെയ്തു.

വെസ്റ്റ് ജമറാത്ത് സ്റ്റേഷന്‍ വികസിപ്പിച്ചതോടെ മണിക്കൂറില്‍ 20,000 യാത്രക്കാരെ ഉള്‍ക്കൊള്ളാനും 20 മിനിറ്റിനുള്ളില്‍ ത്വവാഫ് അല്‍ ഇഫാദ പൂര്‍ത്തിയാക്കാനും സാധിക്കും.

നിവാസികളുടെയും സന്ദര്‍ശകരുടെയും സംതൃപ്തി 90.5 ശതമാനമായി ഉയര്‍ത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നും കാല്‍നടയാത്രക്കാര്‍ക്കുള്ള സ്ഥലം 127 ശതമാനമായി വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചതായും അല്‍ റഷീദ് കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു. വരും വര്‍ഷങ്ങളില്‍ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങളുള്ള നഗരമായി മക്ക മാറുമെന്നാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.