ഹിന്ദി സിനിമാ സംഗീതത്തിന്റെ ചരിത്രം ആശാ ഭോസ്ലേ എന്ന നാമമില്ലാതെ പൂര്ണ്ണമാകില്ല. ഏഴു പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി ഇന്ത്യയുടെ കാതുകളില് തേന്മഴ പെയ്യിക്കുന്ന ആ സ്വരം, കേവലം ഒരു ശബ്ദമല്ല; മറിച്ച് സംഗീതത്തിന്റെ ആകാശത്ത് വിരിഞ്ഞ ഒരഭ്ഭുതമാണ്. വൈവിധ്യമാര്ന്ന ആലാപനശൈലി കൊണ്ടും തനതായ ഭാവപ്രകടനങ്ങള് കൊണ്ടും 'സംഗീതത്തിലെ ബഹുമുഖപ്രതിഭ' എന്ന് ലോകം അവരെ വിശേഷിപ്പിച്ചു.
*സംഗീതകുടുംബത്തിലെ ഇളമുറക്കാരി*
1933 സെപ്റ്റംബര് 8-ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സംഗീത പാരമ്പര്യമുള്ള മങ്കേഷ്കര് കുടുംബത്തിലാണ് ആശയുടെ ജനനം. പിതാവ് ദീനാനാഥ് മങ്കേഷ്കറില് നിന്നാണ് സംഗീതത്തിന്റെ ആദ്യാക്ഷരങ്ങള് പഠിച്ചത്. ചേച്ചി ലതാ മങ്കേഷ്കര് ഇന്ത്യന് സംഗീതത്തിലെ 'ഭാരതരത്ന'മായി തിളങ്ങുമ്പോള്, സ്വന്തമായൊരു ഇടം കണ്ടെത്തുക എന്നത് ആശയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. എന്നാല്, ആ വെല്ലുവിളിയെ അതിജീവിച്ച് തന്റെ ശബ്ദത്തിന് തനതായൊരു വ്യക്തിത്വം നല്കാന് അവര്ക്ക് സാധിച്ചു.
*വൈവിധ്യങ്ങളുടെ രാഗമാലിക*
ആശാ ഭോസ്ലേയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അവരുടെ ആലാപനത്തിലെ വൈവിധ്യമാണ്. ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം മുതല് ഗസലുകള് വരെയും, പ്രണയഗാനങ്ങള് മുതല് തട്ടുപൊളിപ്പന് നൃത്തസംഗീതം വരെയും അവര് ഒരുപോലെ വഴങ്ങും. ഒരേസമയം ഭക്തിസാന്ദ്രമായ പാട്ടുകള് പാടുമ്പോഴും, അതേ ശ്വാസത്തില് 'ക്യാബറെ' ഗാനങ്ങള്ക്ക് ജീവന് നല്കാന് ആശയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു.
ഒ.പി നയ്യാര്, ആര്.ഡി ബര്മ്മന് എന്നീ സംഗീതസംവിധായകര്ക്കൊപ്പം ചേര്ന്നപ്പോള് ഇന്ത്യന് സംഗീതത്തിന് ലഭിച്ചത് വിപ്ലവാത്മകമായ മാറ്റങ്ങളായിരുന്നു. 'തീസ്രി മന്സില്' എന്ന ചിത്രത്തിലെ പാട്ടുകള് പാശ്ചാത്യ സംഗീതത്തെ ഇന്ത്യന് സിനിമാ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയതില് ആശയുടെ പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്.
*അനശ്വരമായ ഗാനങ്ങള്*
ചുരാ ലിയാ ഹേ തുംനേ' (യാദോം കി ബാരാത്ത്), 'ഈന് ആംഖോം കീ മസ്തി' (ഉംറാവു ജാന്),
'പിയാ തൂ അബ് തോ ആജാ' (കാരവന്), 'ദും മാരോ ദും' (ഹരേ രാമ ഹരേ കൃഷ്ണ),
ഉംറാവു ജാനിലെ 'ദില് ചീസ് ക്യാ ഹേ' തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങള് ഏറെ പ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റി.
*ജീവിതത്തിലെ കനല്പഥങ്ങള്*
സംഗീതജീവിതം തിളക്കമുള്ളതായിരുന്നെങ്കിലും വ്യക്തിജീവിതം അത്ര സുഗമമായിരുന്നില്ല. 16-ാം വയസ്സില് കുടുംബത്തിന്റെ എതിര്പ്പ് അവഗണിച്ച് ഗണ്പത് റാവു ഭോസ്ലേയെ വിവാഹം കഴിച്ചെങ്കിലും ആ ബന്ധം പരാജയപ്പെട്ടു. പിന്നീട് സംഗീതസംവിധായകന് ആര്.ഡി ബര്മ്മനുമായുള്ള വിവാഹം സംഗീതപരമായും വ്യക്തിപരമായും അവര്ക്ക് വലിയ ഉണര്വ് നല്കി. പ്രതിസന്ധികളിലും തളരാതെ തന്റെ പാചകകലയിലുള്ള താല്പര്യവും കുടുംബത്തോടുള്ള കരുതലുമായി അവര് മുന്നേറി.
*അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയില്*
ഗിന്നസ് ബുക്ക് ഓഫ് വേള്ഡ് റെക്കോര്ഡ്സ് ഏറ്റവും കൂടുതല് ഗാനങ്ങള് റെക്കോര്ഡ് ചെയ്ത ഗായികയായി ആശയെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജ്യം പത്മവിഭൂഷണ്, ദാദാസാഹിബ് ഫാല്ക്കെ അവാര്ഡ് എന്നിവ നല്കി അവരെ ആദരിച്ചു. ഫിലിം ഫെയര് അവാര്ഡുകള്ക്ക് പുറമെ ആഗോളതലത്തില് ഗ്രാമി നോമിനേഷന് വരെ ലഭിച്ച പ്രതിഭയാണ് അവര്.
ആശാ ഭോസ്ലേ എന്ന ഗായിക വെറുമൊരു പിന്നണി ഗായികയല്ല. അവര് മാറ്റങ്ങളുടെ കാറ്റാണ്. സംഗീതത്തില് പരീക്ഷണങ്ങള് നടത്താന് ഭയപ്പെടാത്ത, ഏത് തലമുറയിലെ ഗായകര്ക്കൊപ്പവും ഇണങ്ങി നില്ക്കാന് കഴിയുന്ന നിത്യയൗവനമുള്ള സ്വരം. 90-കളിലും ആ സ്വരത്തിന്റെ മാധുര്യം കുറയാതെ ഇന്നും സംഗീത പ്രേമികളെ അവര് വിസ്മയിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യന് സംഗീതത്തിന്റെ വസന്തം ആ സ്വരത്തിലൂടെ എന്നും നിലനില്ക്കും.നമ്പാടി: ആശാ ഭോസ്ലേയുടെ സംഗീത പ്രയാണം*
ഹിന്ദി സിനിമാ സംഗീതത്തിന്റെ ചരിത്രം ആശാ ഭോസ്ലേ എന്ന നാമമില്ലാതെ പൂര്ണ്ണമാകില്ല. ഏഴു പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി ഇന്ത്യയുടെ കാതുകളില് തേന്മഴ പെയ്യിക്കുന്ന ആ സ്വരം, കേവലം ഒരു ശബ്ദമല്ല; മറിച്ച് സംഗീതത്തിന്റെ ആകാശത്ത് വിരിഞ്ഞ ഒരഭ്ഭുതമാണ്. വൈവിധ്യമാര്ന്ന ആലാപനശൈലി കൊണ്ടും തനതായ ഭാവപ്രകടനങ്ങള് കൊണ്ടും 'സംഗീതത്തിലെ ബഹുമുഖപ്രതിഭ' എന്ന് ലോകം അവരെ വിശേഷിപ്പിച്ചു.
*സംഗീതകുടുംബത്തിലെ ഇളമുറക്കാരി*
1933 സെപ്റ്റംബര് 8-ന് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സംഗീത പാരമ്പര്യമുള്ള മങ്കേഷ്കര് കുടുംബത്തിലാണ് ആശയുടെ ജനനം. പിതാവ് ദീനാനാഥ് മങ്കേഷ്കറില് നിന്നാണ് സംഗീതത്തിന്റെ ആദ്യാക്ഷരങ്ങള് പഠിച്ചത്. ചേച്ചി ലതാ മങ്കേഷ്കര് ഇന്ത്യന് സംഗീതത്തിലെ 'ഭാരതരത്ന'മായി തിളങ്ങുമ്പോള്, സ്വന്തമായൊരു ഇടം കണ്ടെത്തുക എന്നത് ആശയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. എന്നാല്, ആ വെല്ലുവിളിയെ അതിജീവിച്ച് തന്റെ ശബ്ദത്തിന് തനതായൊരു വ്യക്തിത്വം നല്കാന് അവര്ക്ക് സാധിച്ചു.
*വൈവിധ്യങ്ങളുടെ രാഗമാലിക*
ആശാ ഭോസ്ലേയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അവരുടെ ആലാപനത്തിലെ വൈവിധ്യമാണ്. ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം മുതല് ഗസലുകള് വരെയും, പ്രണയഗാനങ്ങള് മുതല് തട്ടുപൊളിപ്പന് നൃത്തസംഗീതം വരെയും അവര് ഒരുപോലെ വഴങ്ങും. ഒരേസമയം ഭക്തിസാന്ദ്രമായ പാട്ടുകള് പാടുമ്പോഴും, അതേ ശ്വാസത്തില് 'ക്യാബറെ' ഗാനങ്ങള്ക്ക് ജീവന് നല്കാന് ആശയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞു.
ഒ.പി നയ്യാര്, ആര്.ഡി ബര്മ്മന് എന്നീ സംഗീതസംവിധായകര്ക്കൊപ്പം ചേര്ന്നപ്പോള് ഇന്ത്യന് സംഗീതത്തിന് ലഭിച്ചത് വിപ്ലവാത്മകമായ മാറ്റങ്ങളായിരുന്നു. 'തീസ്രി മന്സില്' എന്ന ചിത്രത്തിലെ പാട്ടുകള് പാശ്ചാത്യ സംഗീതത്തെ ഇന്ത്യന് സിനിമാ ലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയതില് ആശയുടെ പങ്ക് നിസ്തുലമാണ്.
*അനശ്വരമായ ഗാനങ്ങള്*
ചുരാ ലിയാ ഹേ തുംനേ' (യാദോം കി ബാരാത്ത്), 'ഈന് ആംഖോം കീ മസ്തി' (ഉംറാവു ജാന്),
'പിയാ തൂ അബ് തോ ആജാ' (കാരവന്), 'ദും മാരോ ദും' (ഹരേ രാമ ഹരേ കൃഷ്ണ),
ഉംറാവു ജാനിലെ 'ദില് ചീസ് ക്യാ ഹേ' തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങള് ഏറെ പ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റി.
*ജീവിതത്തിലെ കനല്പഥങ്ങള്*
സംഗീതജീവിതം തിളക്കമുള്ളതായിരുന്നെങ്കിലും വ്യക്തിജീവിതം അത്ര സുഗമമായിരുന്നില്ല. 16-ാം വയസ്സില് കുടുംബത്തിന്റെ എതിര്പ്പ് അവഗണിച്ച് ഗണ്പത് റാവു ഭോസ്ലേയെ വിവാഹം കഴിച്ചെങ്കിലും ആ ബന്ധം പരാജയപ്പെട്ടു. പിന്നീട് സംഗീതസംവിധായകന് ആര്.ഡി ബര്മ്മനുമായുള്ള വിവാഹം സംഗീതപരമായും വ്യക്തിപരമായും അവര്ക്ക് വലിയ ഉണര്വ് നല്കി. പ്രതിസന്ധികളിലും തളരാതെ തന്റെ പാചകകലയിലുള്ള താല്പര്യവും കുടുംബത്തോടുള്ള കരുതലുമായി അവര് മുന്നേറി.
*അംഗീകാരങ്ങളുടെ നെറുകയില്*
ഗിന്നസ് ബുക്ക് ഓഫ് വേള്ഡ് റെക്കോര്ഡ്സ് ഏറ്റവും കൂടുതല് ഗാനങ്ങള് റെക്കോര്ഡ് ചെയ്ത ഗായികയായി ആശയെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജ്യം പത്മവിഭൂഷണ്, ദാദാസാഹിബ് ഫാല്ക്കെ അവാര്ഡ് എന്നിവ നല്കി അവരെ ആദരിച്ചു. ഫിലിം ഫെയര് അവാര്ഡുകള്ക്ക് പുറമെ ആഗോളതലത്തില് ഗ്രാമി നോമിനേഷന് വരെ ലഭിച്ച പ്രതിഭയാണ് അവര്.
ആശാ ഭോസ്ലേ എന്ന ഗായിക വെറുമൊരു പിന്നണി ഗായികയല്ല. അവര് മാറ്റങ്ങളുടെ കാറ്റാണ്. സംഗീതത്തില് പരീക്ഷണങ്ങള് നടത്താന് ഭയപ്പെടാത്ത, ഏത് തലമുറയിലെ ഗായകര്ക്കൊപ്പവും ഇണങ്ങി നില്ക്കാന് കഴിയുന്ന നിത്യയൗവനമുള്ള സ്വരം. 90-കളിലും ആ സ്വരത്തിന്റെ മാധുര്യം കുറയാതെ ഇന്നും സംഗീത പ്രേമികളെ അവര് വിസ്മയിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യന് സംഗീതത്തിന്റെ വസന്തം ആ സ്വരത്തിലൂടെ എന്നും നിലനില്ക്കും.
Related News
