ഇന്ത്യയില്‍ നക്‌സല്‍ തീവ്രവാദികളുടെ നിരുപാധിക കീഴടങ്ങലുകള്‍ അവരുടെ സായുധ അക്രമത്തിന്റെ അവസാനത്തിന്റെ ആരംഭമായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അടുത്ത കാലത്ത് പല ഉത്തരേന്ത്യന്‍ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഇടതുപക്ഷ തീവ്രവാദം ശക്തമായിരുന്നു. പല പ്രദേശങ്ങളും അവര്‍ കൈവശപ്പെടുത്തുകയും മാനുഷികവും സാമ്പത്തികവുമായ വന്‍ നഷ്ടം വരുത്തിവയ്ക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഒരു ദശാബ്ദക്കാലമായി നക്‌സല്‍ പ്രസ്ഥാനം ഇന്ത്യയില്‍ തകര്‍ച്ചയിലാണ്.

ഈ വര്‍ഷം ഒക്ടോബര്‍ ആദ്യം, ഛത്തീസ്ഗഡിലെ ബസ്തറിലെ കാടുകളില്‍ നിന്നുള്ള ഒരു ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രം വാര്‍ത്താ ഫീഡുകളില്‍ പ്രചരിച്ചു: ദീര്‍ഘകാലമായി ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ ലഭിച്ചിരുന്നവരില്‍ പലരും ഉള്‍പ്പെടെ 180-ലധികം മാവോയിസ്റ്റുകള്‍ കീഴടങ്ങുകയും സര്‍ക്കാര്‍ പുനരധിവാസ പദ്ധതികളില്‍ ചേരുകയും ചെയ്തു.

ആ മാസം അവസാനം, ഏകദേശം 110 സ്ത്രീകള്‍ ഉള്‍പ്പെടെ 200-ലധികം നക്‌സലുകള്‍ ജഗ്ദല്‍പൂരില്‍ കീഴടങ്ങി, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പുനരധിവാസ പരിപാടി പ്രകാരം 153 ആയുധങ്ങള്‍ കൈമാറി. സുരക്ഷാ സമ്മര്‍ദ്ദം, രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം, നിര്‍ണായകമായി, വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിതത്തിന്റെ വിശ്വസനീയമായ വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ എന്നിവയുടെ സംയോജനത്താല്‍ സായുധ പോരാട്ടത്തിന്റെ നിര്‍ബന്ധിത ആകര്‍ഷണം എങ്ങനെ നിരന്തരം ഇല്ലാതാകുന്നുവെന്ന് അടിവരയിടുന്ന വിശാലമായ മാറ്റത്തെയാണ് ഈ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകള്‍ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്.

'ഒരുകാലത്ത് ഭീകര താവളങ്ങളായിരുന്ന ഛത്തീസ്ഗഡിലെ അബുജ്മര്‍, നോര്‍ത്ത് ബസ്തര്‍ എന്നിവ ഇന്ന് നക്‌സല്‍ ഭീകരതയില്‍ നിന്ന് മുക്തമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു' എന്ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷാ X-ലെ ഒരു പോസ്റ്റില്‍ വ്യക്തമാക്കി. 2024 മുതല്‍ ആകെ '2,100 നക്‌സലൈറ്റുകള്‍ കീഴടങ്ങി. കൂടാതെ 1,785 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. 2026 മാര്‍ച്ച് 31-ന് മുമ്പ് നക്‌സലിസത്തെ തുടച്ചുനീക്കാനുള്ള നമ്മുടെ സര്‍ക്കാരിന്റെ തീവ്രമായ ദൃഢനിശ്ചയത്തെ ഈ സംഖ്യകള്‍ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു എന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

ഈ കീഴടങ്ങലുകള്‍ എന്തുകൊണ്ട് പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കാന്‍, ഉത്ഭവം ഓര്‍മ്മിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്. 1960-കളുടെ അവസാനത്തില്‍ ഗ്രാമീണ കാര്‍ഷിക പരാതികളില്‍ നിന്നാണ് നക്‌സലൈറ്റ് പ്രസ്ഥാനം ഉടലെടുത്തത് - ഭൂരഹിതത, ഫ്യൂഡല്‍ ചൂഷണം, ചിലര്‍ക്ക് വിദൂരമായി തോന്നിയ ഒരു നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ. പതിറ്റാണ്ടുകളായി, അത് പ്രാദേശിക നിരാശ, സുരക്ഷാ ചോര്‍ച്ച സംഭവിക്കുന്ന സംസ്ഥാന സാന്നിധ്യം, ഗോത്ര ഉള്‍പ്രദേശങ്ങളുടെ ഒറ്റപ്പെടല്‍ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് വിഘടിച്ചതും എന്നാല്‍ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ളതുമായ ഒരു കലാപമായി വളര്‍ന്നു. 2010-ല്‍ 1,936 എന്ന ഏറ്റവും ഉയര്‍ന്ന നിലയിലെത്തിയ ഇടതുപക്ഷ തീവ്രവാദ അക്രമ സംഭവങ്ങള്‍ 2024-ല്‍ 374 ആയി കുറഞ്ഞു - 81 ശതമാനം കുറവ്. 2010-ല്‍ 1,005 മരണങ്ങളില്‍ നിന്ന് 2024-ല്‍ 150 ആയി ഈ കാലയളവില്‍ ആകെ മരണസംഖ്യ 85 ശതമാനം കുറഞ്ഞു.

ഈ മാറ്റം എന്താണ് കാണിക്കുന്നത്? ഒന്നാമതായി, കഴിവുള്ള സസ്ഥാന പോലീസ് സംവിധാനങ്ങളുമായി സഹകരിച്ച് കേന്ദ്ര സേന നടത്തിയ കര്‍ശനമായ, തുടര്‍ച്ചയായ സുരക്ഷാ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നേതൃത്വത്തെയും ആയുധ വിതരണ സംവിധാനങ്ങളെയും നക്‌സല്‍ സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും തടസ്സപ്പെടുത്തി. സമീപ വര്‍ഷങ്ങളില്‍ മാവോയിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ കേഡര്‍ നഷ്ടവും ഛത്തീസ്ഗഢ്, ജാര്‍ഖണ്ഡ് തുടങ്ങിയ കോട്ടകളിലെ പ്രാദേശിക പരാജയങ്ങളും കുരുക്ക് മുറുക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇന്റലിജന്‍സ് നയിക്കുന്ന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ ഉന്നത പ്രവര്‍ത്തകരെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ളതും സംഘടനയെ ഛിന്നഭിന്നമാക്കാന്‍ നിര്‍ബന്ധിതരാക്കിയതുമാണ്.

രണ്ടാമതായി, അതുപോലെ തന്നെ പ്രധാനമായി, ഭരണകൂടം മാറി. വെടിവയ്പ്പ് കൊണ്ട് മാത്രം അക്രമത്തെ പരാജയപ്പെടുത്താന്‍ കഴിയില്ലെന്ന് അധികാരികള്‍ മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നു. സമീപകാല നയ നീക്കങ്ങള്‍ ഒരു ഇരട്ട തന്ത്രത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു: കേഡര്‍മാരുടെ നിര്‍ബന്ധിത ശേഷി ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തമായ സുരക്ഷ, കീഴടങ്ങല്‍-പുനരധിവാസ പദ്ധതികള്‍, ക്രമീകരിച്ച സാമ്പത്തിക സഹായം, തൊഴില്‍ പരിശീലനം എന്നിവ ഉള്‍പ്പെടുന്ന വാഗ്ദാനാധിഷ്ഠിത രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ. കീഴടങ്ങല്‍ എന്നാല്‍ ക്രിമിനല്‍ ഒഴിവാക്കല്‍ എന്നല്ല, മറിച്ച് സിവിലിയന്‍ ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വ്യക്തമായ പാതയാണെന്ന് കേഡര്‍മാര്‍ക്ക് സൂചന നല്‍കുന്നു.

മൂന്നാമതായി, യുദ്ധക്കളം ശുദ്ധമായ സൈനികരില്‍ നിന്ന് ഹൃദയങ്ങളിലേക്കും മനസ്സുകളിലേക്കും മാറി. കലാപം വളര്‍ത്തിയെടുത്ത വിട്ടുമാറാത്ത അസ്ഥിരതയില്‍ പല ഗ്രാമീണ സമൂഹങ്ങളും മടുത്തു. സംസ്ഥാനം റോഡുകള്‍, പതിവ് ആരോഗ്യ ക്യാമ്പുകള്‍, ഉള്‍ക്കൊള്ളല്‍ ഭരണം എന്നിവ നല്‍കാന്‍ തുടങ്ങിയപ്പോള്‍, ഒരിക്കല്‍ സായുധ കേഡറുകളെ സഹിച്ചതോ നിശബ്ദമായി പിന്തുണച്ചതോ ആയ സാമൂഹിക അടിത്തറ തകര്‍ന്നുതുടങ്ങി. പ്രാദേശിക പിന്തുണയുടെ ആ ഇടിവ് നാടകീയമായ കീഴടങ്ങല്‍ ഫോട്ടോകള്‍ക്ക് പിന്നിലെ നിശബ്ദ തന്ത്രപരമായ വിജയമാണ്.

ഈ വികസനങ്ങള്‍ ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യ, വികസന പാതയില്‍ ആഴത്തിലുള്ളതും അനുകൂലവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കലാപത്തിനെതിരെ നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന ഫണ്ടുകള്‍ വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, സുസ്ഥിരമായ ഉപജീവനമാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ എന്നിവയിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടാം. അതിലും പ്രധാനമായി, ഇന്ത്യന്‍ സംസ്ഥാനത്തിന് പൗരന്മാരെ സംരക്ഷിക്കാനും നീതിയും അവസരവും നല്‍കാനും കഴിയുമെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതിന്റെ ഏറ്റവും വിദൂര ജില്ലകളില്‍ പോലും. ആ സ്ഥിരത പ്രഭാവം നിക്ഷേപത്തെ വളമിടുന്നു, മനുഷ്യ വികസന സൂചികകളെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു, മറ്റ് തരത്തിലുള്ള തീവ്രവാദം വേരൂന്നാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നു.

2025 ലെ സമീപകാല കീഴടങ്ങലുകള്‍ അന്തിമ വിജയത്തിന്റെ ഉറപ്പ് അല്ല, മറിച്ച് ഒരു മാനദണ്ഡമാണ്: സമ്മര്‍ദ്ദം, നയം, പ്രേരണ എന്നിവയുടെ മിശ്രിതം ഗതി തിരുത്തലിന് കാരണമാകുമെന്നതിന്റെ തെളിവാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളില്‍ ആദ്യമായി, സന്തുലിതാവസ്ഥ ചരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ന്, കലാപബാധിത ജില്ലകളിലെ കുട്ടികള്‍ നിരന്തരമായ കലാപത്തിന്റെ നിഴലില്ലാതെ വളരുന്ന ഒരു ഭാവി പെട്ടെന്ന് സങ്കല്‍പ്പിക്കാവുന്നതേയുള്ളൂ.

(സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളില്‍ വിദഗ്ധനായ ലേഖകന്‍ ജമ്മു കശ്മീര്‍ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മുന്‍ മാധ്യമ ഉപദേഷ്ടാവാണ്).