ഇന്ത്യയുടെ ടൂറിസം വളര്‍ച്ചയുടെ ചരിത്രത്തിന് കരുത്തേകുന്നതാണ് കശ്മീരിന്റെ കഥ. 2025-ല്‍ ഇന്ത്യയില്‍ ഏറ്റവും വേഗത്തില്‍ വളരുന്ന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി ജമ്മു കശ്മീര്‍ മാറി. പോയ വര്‍ഷം 1.78 കോടി വിനോദസഞ്ചാരികളാണ് കശ്മീര്‍ പ്രദേശം സന്ദര്‍ശിച്ചത്. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന അടിസ്ഥാന വികസനത്തിന്റെയും യാത്രാ സൗകര്യങ്ങളുടെയും പ്രധാന നാഴികക്കല്ലായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

മെച്ചപ്പെട്ട അടിസ്ഥാന വികസന സൗകര്യങ്ങള്‍, മികച്ച വിമാന-റോഡ് കണക്റ്റിവിറ്റി, പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രകൃതി സൗന്ദര്യവും സാംസ്‌കാരിക പൈതൃകവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സജീവമായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ എന്നിവ കശ്മീര്‍ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുടെ ശക്തമായ തിരിച്ചുവരവിന് കാരണമായി. ഗുല്‍മാര്‍ഗ്, പഹല്‍ഗാം, ദാല്‍ തടാകം, വൈഷ്‌ണോ ദേവി തുടങ്ങിയ പ്രശസ്തമായ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് സാഹസികതയും ഒപ്പം സമാധാനവും ആഗ്രഹിച്ചെത്തുന്ന സ്വദേശികളും വിദേശികളുമായ വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ വലിയ തിരക്കാണ് 2025 ല്‍ അനുഭവപ്പെട്ടത്.

വര്‍ഷം മുഴുവനുമുള്ള സഞ്ചാര സൗകര്യം, മെച്ചപ്പെട്ട സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങള്‍, കുടുംബങ്ങള്‍ക്കും സാഹസിക പ്രേമികള്‍ക്കും തീര്‍ത്ഥാടകര്‍ക്കും ഒരുപോലെ അനുയോജ്യമായ വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന പാക്കേജുകള്‍ എന്നിവയാണ് സന്ദര്‍ശകരുടെ എണ്ണം വര്‍ദ്ധിക്കാന്‍ കാരണമെന്ന് ഈ രംഗത്തു പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നവര്‍ പറഞ്ഞു.
'ടൂറിസം രംഗത്തെ ഈ സ്ഥിരമായ വളര്‍ച്ച, ഇന്ത്യയില്‍ നിര്‍ബന്ധമായും സന്ദര്‍ശിക്കേണ്ട സ്ഥലമെന്ന ജമ്മു കശ്മീരിന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കുന്നു,' എന്ന് മുതിര്‍ന്ന ടൂറിസം ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. യാത്രികരുടെ വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന വിശ്വാസം പ്രാദേശിക ബിസിനസ്സുകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും തൊഴിലവസരങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

2025-ലെ കണക്കുകള്‍ മുന്‍കാല വെല്ലുവിളികളില്‍ നിന്നുള്ള അതിജീവനത്തെ മാത്രമല്ല കാണിക്കുന്നത്, മറിച്ച് എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും സുസ്ഥിരവും എല്ലാവരെയും ഉള്‍ക്കൊള്ളുന്നതുമായ വിനോദസഞ്ചാരം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വിശാലമായ തന്ത്രത്തെ ഇത് ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നുവെന്ന് വ്യവസായ വിശകലന വിദഗ്ധര്‍ പറയുന്നു.

വരാനിരിക്കുന്ന ശൈത്യകാലത്തിനായി ജമ്മു കശ്മീര്‍ ഒരുങ്ങുമ്പോള്‍, ഈ കുതിപ്പ് തുടരുമെന്നും ആഗോള വിനോദസഞ്ചാര ഭൂപടത്തില്‍ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം കൂടുതല്‍ മെച്ചപ്പെടുമെന്നുമുള്ള പ്രതീക്ഷയിലാണ് ഹോട്ടല്‍ ഉടമകളും ടൂര്‍ ഓപ്പറേറ്റര്‍മാരും.