തായിഫ്: തായിഫിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഇടവഴികളിലെ പഴയ സൂഖുകളിലേക്ക് കാലെടുത്തുവെച്ചാല്, അവിടെ സമയം ഒരിടത്ത് സ്തംഭിച്ചു നില്ക്കുന്നതായി നമുക്ക് അനുഭവപ്പെടാം. തലമുറകളുടെ കഥകള് മന്ത്രിക്കുന്ന ആ തെരുവുകളില്, തായിഫ് റോസാപ്പൂക്കളുടെ വശ്യസുഗന്ധവും ഏലക്കായുടെയും പൗരാണിക സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെയും ഗന്ധവും അന്തരീക്ഷത്തെ പ്രണയാര്ദ്രമാക്കുന്നു. ചെമ്പിലും ഇരുമ്പിലും പണിയെടുക്കുന്ന ശില്പികളുടെ ഉളികളുടെയും ചുറ്റികകളുടെയും താളാത്മക ശബ്ദവും സഞ്ചാരികളുടെ കാല്പെരുമാറ്റങ്ങളും ആ പഴയ മാന്ത്രിക അന്തരീക്ഷത്തില് അലിഞ്ഞുചേരുന്നു.
തായിഫ് ചന്തകള് വെറും കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങള് മാത്രമായിരുന്നില്ല; നൂറ്റാണ്ടുകളായി കാരവാനുകളുടെ സംഗമകേന്ദ്രവും തീര്ത്ഥാടന പാതയിലെ പ്രധാന വിശ്രമകേന്ദ്രവുമായിരുന്ന ആ നഗരത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന തെളിവുകളാണവ.
കാലം എത്ര കഴിഞ്ഞാലും ഈ മണ്ണിലെ വേരുകള് തേടിവരുന്ന സഞ്ചാരികള്ക്ക് മുന്നില് ഈ സൂഖുകള് ഇന്നും തുറന്നുവെക്കുന്നത് ചരിത്രത്തിന്റെ വലിയൊരു ഏടാണ്. ആധുനിക ചരിത്ര ഗവേഷകനായ സാദ് അല്-ശരീഫ് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നത് പോലെ, വെറുമൊരു കച്ചവടത്തിനുമപ്പുറം മനുഷ്യരെ തമ്മില് കോര്ത്തിണക്കിയ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക ഇടങ്ങളായിരുന്നു അന്ന് ഈ ചന്തകള്. മക്കയുടെ കിഴക്കന് കവാടവും അറേബ്യന് ഉപദ്വീപിലെ പ്രശസ്തമായ വേനല്ക്കാല താവളവുമായ തായിഫിലേക്ക് ഗോത്രങ്ങളും കവികളും വ്യാപാരികളും ഒഴുകിയെത്തിയത് ഈ ചന്തകളുടെ തണലിലാണ്. സൂഖ് അല്-ബലദ്, സൂഖ് അല്-അന്ഖരി, സൂഖ് ഒകാസ് തുടങ്ങിയ പഴയ ചന്തകളെല്ലാം ആ കാലഘട്ടത്തിന്റെ സൗഹൃദ സംഗമവേദികളായിരുന്നു.
ഈ ചന്തകളുടെ ഓരോ കോണിലും കാലത്തിന്റെ അടയാളങ്ങള് കാണാം. പഴയ തടികൊണ്ടുള്ള വാതിലുകളുള്ള ചെറിയ കടകളില്, പൂര്വ്വികരുടെ കൈപ്പുണ്യവും തൊഴിലും ജീവനോടെ നിലനിര്ത്താന് പാടുപെടുന്ന കരകൗശല വിദഗ്ധരെ നമുക്ക് കാണാം. അത്തരത്തിലുള്ള ഒരാളാണ് തായിഫ് റോസ് ഓയില് പരമ്പരാഗതമായി വാറ്റിയെടുക്കുന്ന ആദില് അല്-നിംരി. തന്റെ ചെറിയ കടയിലിരുന്ന് അദ്ദേഹം പറയും: 'ഇതൊരു ജോലിയല്ല, കലയാണ്, വികാരമാണ്. റോസ് ഓയിലും റോസ് വാട്ടറും ലോകമെമ്പാടും തായിഫിന്റെ അടയാളമായി നിലനിര്ത്താന് ഞങ്ങള് ഇന്നും ഉപയോഗിക്കുന്നത് പരമ്പരാഗത ചെമ്പ് പാത്രങ്ങളും മണ്പാത്രങ്ങളുമാണ്.'
അതിന് തൊട്ടടുത്തുള്ള കൊല്ലന്മാരുടെയും ചെമ്പ് പണിക്കന്മാരുടെയും ചന്തയില് അബു ഫഹ്ദിന്റെ ചുറ്റികയുടെ ഇടിമുഴക്കം പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നുണ്ട് ആ പാരമ്പര്യം. ആധുനിക യന്ത്രങ്ങള് എത്രയൊക്കെയോ പുരോഗമിച്ചോട്ടെ, കൈകൊണ്ട് നിര്മ്മിക്കുന്ന ആ വസ്തുക്കളില് പച്ചയായ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ഉറപ്പിച്ചുപറയുന്നു. പരമ്പരാഗത അറബ് കഠാരികളും മണ്വെട്ടികളും പുരാതന ചെമ്പ് പാത്രങ്ങളും തേടിവരുന്നവരുടെ മുന്നില് അദ്ദേഹം തുറന്നിടുന്നത് ഒരു നഗരത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന ചരിത്രമാണ്.
ഇന്ന്, സൗദി വിഷന് 2030-ന്റെ കരുത്തില് ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ചന്തകള് പുതിയൊരു കുതിപ്പിന് തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്. കല്ലു കെട്ടിടങ്ങളും മരത്തടി ജനലുകളും തനിമ ചോരാതെ പുനരുദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് തായിഫിനെ ലോകത്തിന്റെ ടൂറിസം ഭൂപടത്തില് തിളക്കമുള്ളതാക്കുകയാണ് ഈ പദ്ധതികള്.
നൊസ്റ്റാള്ജിയക്കപ്പുറം സുസ്ഥിരമായ ഒരു സാംസ്കാരിക നിക്ഷേപമാണിത്. പ്രകൃതിഭംഗിയും പൗരാണിക ചരിത്രവും കൈകോര്ക്കുന്ന തായിഫിന്റെ ചന്തകള്, ഒരിക്കലും ഉറങ്ങാത്ത ഒരു നഗരത്തിന്റെ ഓര്മ്മകളുമായി ഇന്നും തലയുയര്ത്തി നില്ക്കുന്നു; വരുംതലമുറകള്ക്കായി കഥകള് ബാക്കിവെച്ച്.
