കൊല്‍ക്കത്ത: കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാവ് സോണിയാ ഗാന്ധിയുടെ ആത്മകഥയില്‍ മുന്‍ രാഷ്ട്രപതി പ്രണബ് മുഖര്‍ജിയെക്കുറിച്ച ്‌നടത്തിയ പരാമര്‍ശങ്ങള്‍ വിവാദമാവുന്നു. മന്‍മോഹന്‍ സിംഗിനെ മാറ്റി പ്രധാനമന്ത്രിയാവാന്‍ പ്രണബ് മുഖര്‍ജി താല്‍പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചത് തന്നെ ഞെട്ടിച്ചുവെന്നായിരുന്നു ആത്മകഥയില്‍ സോണിയ വിശദീകരിച്ചത്. പ്രധാനമന്ത്രിയാവാന്‍ താല്‍പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത് തെറ്റാണോയെന്ന ചോദ്യവുമായി പ്രണബിന്റെ മകള്‍ ശര്‍മിഷ്ട മുഖര്‍ജി രംഗത്തെത്തി.

മുന്‍ രാഷ്ട്രപതിയും മുതിര്‍ന്ന കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാവുമായ പ്രണബ് മുഖര്‍ജിക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും 2010ല്‍ ഇക്കാര്യം സൂചിപ്പിച്ചപ്പോള്‍ താന്‍ ഞെട്ടിപ്പോയെന്നുമായിരുന്നു സോണിയാ ഗാന്ധി കഴിഞ്ഞ ദിവസം പുറത്തിറങ്ങിയ ആത്മകഥയില്‍ വെളിപ്പെടുത്തിയത്. പിതാവിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അഭിലാഷത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തതിനെതിരെ പ്രണബ് മുഖര്‍ജിയുടെ മകളും മുന്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് നേതാവുമായ ശര്‍മിഷ്ഠ മുഖര്‍ജി രംഗത്തെത്തി. പ്രധാനമന്ത്രിയാകാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് കുറ്റമാണോയെന്ന് അവര്‍ ചോദിച്ചു.

യു.പി.എ സര്‍ക്കാരിന്റെ രണ്ടാം ഭരണകാലത്തായിരുന്നു സംഭവം. പ്രധാനമന്ത്രി മന്‍മോഹന്‍ സിങ് അധികാരത്തില്‍ തുടരുന്നതിനിടെ, അന്നത്തെ ധനമന്ത്രി പി. ചിദംബരവുമായി പ്രണബ് മുഖര്‍ജിക്ക് കടുത്ത അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് സോണിയ ആത്മകഥയില്‍ പറയുന്നു. 2010ല്‍ ഒരിക്കല്‍ തന്റെ അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ച ശേഷം, നേതൃത്വത്തില്‍ മാറ്റം വരേണ്ട സമയമായെന്ന സൂചന പ്രണബ് നല്‍കിയെന്നും അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദീര്‍ഘകാലത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി മോഹത്തിന്റെ സൂചനയായാണ് താന്‍ മനസ്സിലാക്കിയതെന്നും സോണിയ എഴുതി.

'അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാമര്‍ശം എന്നെ ഞെട്ടിച്ചു. ഞാന്‍ സൗമ്യമായി വിഷയം മാറ്റി. അദ്ദേഹത്തിന് നിരാശ തോന്നിയിട്ടുണ്ടാകാമെങ്കിലും അതിന്റെ പേരില്‍ തന്നോട് വിരോധം പുലര്‍ത്തുന്നതായി ഒരിക്കലും തോന്നിയിട്ടില്ല,' -ആത്മകഥയിലെ പരാമര്‍ശം ഇങ്ങനെയാണ്.

2012ല്‍ യു.പി.എയുടെ രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനാര്‍ഥിയായി കോണ്‍ഗ്രസ് പ്രണബിനെ നാമനിര്‍ദേശം ചെയ്തതും അദ്ദേഹം വിജയിച്ച് രാഷ്ട്രപതിയായതും സോണിയ ഓര്‍മിക്കുന്നു. 2012 മുതല്‍ 2017 വരെ രാഷ്ട്രപതിയായിരുന്ന പ്രണബ് 2020ലാണ് അന്തരിച്ചത്.

പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ രാഷ്ട്രീയഭരണപരിചയവും കഠിനാധ്വാനവും ബുദ്ധിശക്തിയും കൈമുതലായുള്ള ഒരാള്‍ക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിയാകാന്‍ ആഗ്രഹമുണ്ടാകുന്നത് കുറ്റമാണോയെന്നായിരുന്നു എക്‌സിലെ കുറിപ്പിലൂടെ പ്രണബിന്റെ മകളുടെ ചോദ്യം. താന്‍ ഒരിക്കല്‍ പിതാവിനോട് പ്രധാനമന്ത്രിയാകാന്‍ ആഗ്രഹമുണ്ടോയെന്ന് ചോദിച്ചപ്പോള്‍, 'രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ കഴിവുള്ള ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും അത്തരമൊരു ആഗ്രഹമുണ്ടാകും' എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടിയെന്നും ശര്‍മിഷ്ഠ പറഞ്ഞു.

വളരെ സാധാരണ പശ്ചാത്തലത്തില്‍നിന്ന് സ്വന്തം കഴിവും അധ്വാനവും കൊണ്ടാണ് പ്രണബ് ജീവിതത്തില്‍ ഉയര്‍ന്നുവന്നതെന്ന് അവര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കുടുംബപരമായ അവകാശത്തിന്റെ പേരില്‍ പദവികള്‍ ലഭിച്ചയാളായിരുന്നില്ല അദ്ദേഹം. ഗാന്ധി-നെഹ്‌റു കുടുംബത്തിന് പുറത്തുള്ള ഒരാള്‍ പ്രധാനമന്ത്രിപദം ആഗ്രഹിക്കുന്നതില്‍ എന്താണ് തെറ്റെന്നും ശര്‍മിഷ്ഠ ചോദിച്ചു.

പ്രധാനമന്ത്രി പദം നിഷേധിച്ചതിന്റെ പേരില്‍ സോണിയയോട് തന്റെ പിതാവ് വിരോധം പുലര്‍ത്തിയിരുന്നില്ലെന്നും ശര്‍മിഷ്ഠ വ്യക്തമാക്കി. സോണിയയുടെ നിലപാടുകളും അതിനു പിന്നിലെ കാരണങ്ങളും അദ്ദേഹം പ്രായോഗികമായി മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നുവെന്നാണ് പിതാവിന്റെ ഡയറിയില്‍നിന്നും അദ്ദേഹവുമായുള്ള സംഭാഷണങ്ങളില്‍നിന്നും മനസ്സിലാക്കിയത്. . ആരോടും വ്യക്തിപരമായ വിരോധം സൂക്ഷിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും അവര്‍ കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

പ്രണബ് മുഖര്‍ജി 1984ല്‍ രാജീവ് ഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രിയായതിനെത്തുടര്‍ന്ന് കോണ്‍ഗ്രസ് വിട്ട് സ്വന്തം പാര്‍ട്ടി രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. തനിക്ക് അര്‍ഹമായ പരിഗണന ലഭിച്ചില്ലെന്ന തോന്നലായിരുന്നു അതിനു പിന്നിലെന്നാണ് സോണിയയുടെ ആത്മകഥയിലെ പരാമര്‍ശം. 1989ല്‍ അദ്ദേഹം കോണ്‍ഗ്രസില്‍ തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് പ്രധാനപ്പെട്ട പല മന്ത്രിസ്ഥാനങ്ങളും വഹിച്ചെങ്കിലും പ്രധാനമന്ത്രിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹം മനസ്സില്‍ നിലനിന്നിരുന്നുവെന്നാണ് സോണിയയുടെ വിലയിരുത്തല്‍.

പ്രണബിനെ അതീവ പാണ്ഡിത്യവും ചരിത്രബോധവുമുള്ള നേതാവായാണ് സോണിയ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിലും ലോകചരിത്രത്തിലും അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളിലും തത്വചിന്തയിലും അദ്ദേഹത്തിന് ആഴത്തിലുള്ള അറിവുണ്ടായിരുന്നു. ചിലപ്പോള്‍ പെട്ടെന്ന് കോപിക്കുന്ന സ്വഭാവവും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും സോണിയ ഓര്‍മിക്കുന്നു.

യുപിഎ ഭരണകാലത്ത് പ്രധാനമന്ത്രി മന്‍മോഹന്‍ സിങ്ങും താനും തമ്മില്‍ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങള്‍ അലിഖിതമായി വിഭജിച്ചിരുന്നുവെന്നും അത് സുഗമമായി പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരുന്നുവെന്നും സോണിയ ആത്മകഥയില്‍ പറയുന്നു. സര്‍ക്കാര്‍ കാര്യങ്ങള്‍ മന്‍മോഹന്‍ സിങ്ങിന്റെ നേതൃത്വത്തിലും പാര്‍ട്ടി കാര്യങ്ങള്‍ തന്റെ നേതൃത്വത്തിലുമായിരുന്നു. സര്‍ക്കാരും പാര്‍ട്ടിയും തമ്മിലുള്ള ഏകോപനത്തിനായി പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി ആഴ്ചതോറും ഒരു കോര്‍ ഗ്രൂപ്പ് യോഗം ചേര്‍ന്നിരുന്നു. പ്രണബ് മുഖര്‍ജി, അര്‍ജുന്‍ സിങ്, എ.കെ. ആന്റണി, അഹമ്മദ് പട്ടേല്‍ എന്നിവരായിരുന്നു മറ്റ് അംഗങ്ങള്‍.

കോണ്‍ഗ്രസിലെ തന്റെ ആദ്യകാലത്ത് ഉപദേശവും പിന്തുണയും നല്‍കിയ അര്‍ജുന്‍ സിങ്, പ്രിയരഞ്ജന്‍ ദാസ് മുന്‍ഷി, മാധവറാവു സിന്ധ്യ, ഓസ്‌കര്‍ ഫെര്‍ണാണ്ടസ് തുടങ്ങിയ നേതാക്കളെയും സോണിയ പുസ്തകത്തില്‍ അനുസ്മരിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ മുന്‍ മുഖ്യമന്ത്രി എ.കെ. ആന്റണിയെ ലളിതജീവിതം നയിച്ച, പാര്‍ട്ടിയുടെ താല്‍പര്യങ്ങള്‍ക്കു മുന്‍ഗണന നല്‍കിയ ഉപദേശകനായാണ് അവര്‍ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

സോണിയയുടെ ആത്മകഥ നെഹ്‌റു-ഗാന്ധി കുടുംബത്തിന്റെ പിഴവുകള്‍ മറച്ചുവെക്കാനുള്ള ശ്രമമാണെന്ന് ബിജെപി ആരോപിച്ചു. പഴയ വിവാദങ്ങള്‍ ബി.ജെ.പി രാഷ്ട്രീയ നേട്ടത്തിനായി ഉയര്‍ത്തിക്കൊണ്ടുവരികയാണെന്നാണ് കോണ്‍ഗ്രസ് പ്രതികരിച്ചു.